وهان ولفگانگ فون گوته(1749-1832)، شاعر و نویسنده و فیلسوف بزرگ آلمانی

که به طبع  شهرت وی در یکصد سال گذشته فرای مرز های کشور آلمان بوده،بیش

از تمام مستشرقین غربی،  شیفته و عاشق خواجه شیراز حافظ بوده بطوری که

یکی از دو ستون بنیادین تحولات فکری  وی را آشنایی با حافظ تشکیل داده

است..دیوان شرقی  غربی نوشته گوته که یکی از شعر های کلاسیک  تاریخ اروپا

است کاملا تحت تاثیر اشعار جاوادنه حافظ بوده بطوری که کمتری شاعری مثل گوته

در غرب وجود  داشته که باعث شود حافظ بعنوان یک فیلسوف در مغرب زمین به

عاشقان مشرق زمین  شناسانده شود.

 

در  این مجمل تنها جستاری به تشابهات فکری و لغوی گوته با حافظ می پردازم و در

میان   برترین گزیده های نقل شده از گوته، آنهایی را بر می نویسم که در طرف

مقابل تشابه متقابلی در میان اشعار حافظ داشته باشد.


گوته می فرماید:

Die Jugend ist vergessen aus getelten interssen; das alter ist vergessen aus mangel and interesse .

 

zahme Xenien

 

برگردان به پارسی:جوانی به دلیل علایق گوناگون و پیری به دلیل نبود این علایق به

فراموشی سپرده میشود.(تحفه های گوته)

 

معادل گفتاری این صحبت در یکی از رباعیات حافظ وجود دارد که مشخصا" نشان

می دهد گوته تحت تاثیر  حافظ ،گفتار فوق را نوشته است

.
حافظ در یکی از " رباعی " های خویش می فرماید:

 

ای کاش که بخت سازگاری کردی  با جور زمانه یار یاری کردی

از دست جوانی ام چو بر بود عنان  پیری چو رکاب پایداری کردی

 

چنین تشابهات فراوان است،سخن اینجا کلام حافظ است که این چنین،

عرفان پژوهی را   بعد ازچندین قرن،  شیفته خود می کند.

 

جان پرور است قصه ارباب معرفت..رمزی برو بپرس حدیثی بگو بیا

 

 


منبع: کتاب اندیشه های زرین گوته ترجمه دکتر فیروز آبادی و دیوان حافظ